Te scherp aan de wind gevaren?
‘Wanneer je verstandig bent, vermeng je het ene ding met het andere: Hoop niet zonder twijfel en twijfel niet zonder hoop.”
Seneca (4 v. Chr. – 65 n. Chr), Romeins staatsman, schrijver en filosoof
Paragraaf IV Waarom werd het bestuur van FC Volendam ontslagen?
1 Inleiding
Ik schreef dit artikel vooral om te kunnen wijzen op die anders onbelicht blijvende culturele kant van deze organisatiecrisis (Deel I, paragrafen I, II en III) [doorlink] en op de valkuilen bij de oorspronkelijk beoogde juridische verandering van rechtspersoon (Deel III, paragraaf V). Bij promotie trekt iemand het plan FC Volendam 3.0 zo weer uit een of andere lade. Twee huidige commissarissen verzekerden ons supporters op 29 mei jl. van niet. Zij wilden het over de toekomst hebben. Begrijpelijk gezien het tumult eind vorig jaar. Omdat het besef van het verleden ons het heden laat begrijpen kunnen wij er niet omheen. De lokale geschiedschrijving heeft recht op een volledig(er) en onafhankelijk verhaal.
Paragraaf II ging over de culturele gevolgen die de logisch te verwachten scores op twee Hofstede dimensies (Sterke Onzekerheidsvermijding en Hoge Machtafstand) waarschijnlijk hebben gehad op hoe Volendammers hun organisaties inrichten. In paragraaf III focuste ik mij van daaruit vervolgens op de crisis bij FC Volendam. Het lijkt bepaalde kenmerken te kunnen verklaren. De emotioneel hoogoplopende machtsstrijd binnen de organisatie verklaarde ik vanuit een andere Hofstede dimensie (Sterke Masculiniteit).
Begin december 2023 verklaarden de landelijke en regionale media het ontslag van het bestuur daarentegen volledig vanuit een financiële invalshoek. Terecht zei een collega tegen mij dat mijn culturele verhaal onvolledig zou blijven indien ik zou voorbijgaan aan de financiële situatie. In Deel I beloofde ik u daarom om mij in deze paragraaf IV (Deel II) te richten op ‘het financiële verschil van mening’ tussen de RvC en het voormalig bestuur o.l.v. Jan Smit. Belofte maakt schuld. Daar ben ik heel ouderwets in. Uiteraard komt daarbij ook de financiële levensvatbaarheid van het plan FC Volendam 3.0 ter sprake.
Voor de duidelijkheid volgen hierna drie definities. FC Volendam 2.0 eindigde met Jan Smit I. Het plan FC Volendam 3.0 is het voorstel van het voormalig bestuur aan de toenmalige RvC d.d. 16 november jl. FC Volendam 3.0 was de toekomstvisie van Jan Smit en Team Jonk.
Uit de financiële visie van plan FC Volendam 3.0 blijkt dat RvC-voorzitter Jaap Veerman zichzelf tijdens zijn zes minuten durende opening statement tijdens de persconferentie d.d. 1 december jl. op een wezenlijk punt tegensprak. Waarom bleef onduidelijk of de RvC bewuste financiële visie nou wel of niet ondersteunde? Nu eenmaal toch hier aangeland nog wat aanvullende vragen.
Had de financiële visie van FC Volendam 3.0 de forse kritiek die financieel branche expert Job Gulikers uitte op FC Volendams financieel beleid in een artikel in NOS Sport kunnen ondervangen? Wat resteert er nog van het plan FC Volendam 3.0 dat Jaap Veerman d.d. 1 december zei actief te gaan ondersteunen, en kunnen wij daar conclusies uit trekken? De volgende subparagraaf is vooral gericht aan mijn dorpsgenoten. Mocht u daar niet bij horen, maar het interesseert u wel, mag u het ook gerust lezen. Zo niet kunt u direct door naar subparagraaf 2.
Aan mijn Volendamse lezers
Voor niet-ingewijden blijven financiën droge kost. Daar helpt geen lievemoederen aan. Maar het begin december 2023 in de landelijke media geschetste financiële beeld vroeg om meer context en meer duiding. De geschiedenis van de ‘winnaars’ – degenen die in de organisatie achterblijven, de notulen opmaken, de persconferenties geven en persstukken schrijven – verdient een zekere scepsis. Ik hoor het u denken: verdient dit mijn aandacht? Wis en waarachtig wel. FC Volendam is ons kroonjuweel. Dat wij grôsk (Volendams voor trots) zijn op haar is volkomen gerechtvaardigd. Geen enkele gemeente in Nederland leverde per duizend inwoners meer voetbalinternationals dan de gemeente Edam-Volendam. Alle zes begonnen zij hun carrière bij Volendam.
Het is dus een gezamenlijk belang dat de stichting RKFC Volendam goed wordt bestuurd (hierna inclusief toezicht). Heel Nederland was afgelopen seizoen getuige van het tegendeel. Terwijl het ons ook goodwill kost, weten wij Volendammers er uiteindelijk ook niet het fijne van. Wanneer de communicatie via de formele kanalen (FC Volendam) te kort schiet, en dat is het geval, nemen de informele kanalen (o.a. social media) het over.
Onze bestuurders en haar toezichthouders bestaan uit maximaal tien personen. Daarom dienen wij hen te controleren. FC Volendam dient transparanter te worden en de lokale pers dient meer controle uit te oefenen. Laurens Tol liet in zijn tweedelige NIVO-interview met RvC-voorzitter Rob Bootsman zien hoe dat moet.
Uw verantwoordelijkheid als dorpsgenoot (burger?) is vervolgens om uzelf goed te informeren over de kwesties die ons allemaal aangaan. Om een geïnformeerde mening te hebben. Dat ik hier hoogstwaarschijnlijk op een culturele barrière stuit, blijkt uit een citaat van iemand wiens duiding van het Rooms-katholicisme ik zeer serieus neem.
Ergens in oktober 1962 (zijn bekering volgde later) merkte de schrijver Gerard Reve over de psychiater en hoogleraar Kees Trimbos (naamgever van het gelijknamige instituut, MT) en over het rooms-katholicisme het volgende op:
“Een wijze man, die mijn omschrijving van het katholicisme met een paar amendementen beaamde – het natuurlijke karakter van deze religie, waardoor zij, evenals de natuur, in grote mate a-moreel is en minder maatschappelijke verantwoordelijkheid kweekt dan bijvoorbeeld het protestantisme.”
Dat laatste zie ik duidelijk terug in onze gemeenschap (zie ook Deel I). Het protestantisme was binnen de Westerse culturele geschiedenis dan ook een stap verder richting democratie. Om te beginnen bestuurden zij hun kerken zelf. De katholieke kerk sprak zich pas eind negentiende eeuw uit voor deelname aan het democratische proces. Een achterstand die nog steeds zichtbaar is. De gemiddelde Volendammer houdt zich de kat uit de boom kijkend liever op de vlakte (zie Deel I). Die maatschappelijk passieve houding vormt een belangrijke handicap. Daarom kent Volendam geen goed functionerende publieke opinie. Waar Volendammers eerder ondernemers en politieke consumenten zijn, heb je voor een democratie burgers nodig. Jezelf als kritische burger informeren kost tijd. Tijd is geld in Volendam. Een mening kost minder tijd dan een geïnformeerde mening.
Er zijn meer obstakels. Hofstede geeft aan dat in Collectivistische samenlevingen meningen worden bepaald door het lidmaatschap van de groep. Ook duidelijk zichtbaar in Volendam. Wiens brood men eet diens woord men spreekt.
Sommige kwesties vallen tussen wal en schip. FC Volendam is van niemand en dus van ons allemaal. Als Volendammers dienen wij die tien mensen die FC Volendam besturen ook te controleren. Wie doen dat anders? FC Volendam zal niet democratischer worden, maar de roep om meer transparantie kan zij niet negeren. Willen wij als samenleving ook richting democratisering of vinden wij dit allemaal wel prima? Volgens mij betekent meer democratie meer culturele bloei. Dat gebeurde in de jaren zestig op Volendam ook.
Kunnen wij cultureel maatschappelijk dusdanig evolueren dat lid zijn van onze gemeenschap betekent dat je je informeert wanneer hier belangrijke dingen misgaan? Of is dat een brug te ver? De gemiddelde Volendammer is geen betrokken burger maar een uiterst grillig politiek consument. Over het gebrek aan democratisering in ons dorp heb ik het laatste woord nog niet gezegd. Omdat ik denk dat wij beter kunnen. Maar dit kan ook de chauvinistische Volendammer zijn, die zich diep binnenin mij heeft verschanst, zich soms ongevraagd opdringt en dan niet zelden onzin uitkraamt. Ik probeer daar niet te veel naar te luisteren.
Alle subparagrafen hebben meestal één onderwerp en zijn zelfstandig leesbaar. Na het lezen zult u wijzer zijn. Zo niet, krijgt u uw geld terug!
Ik heb twee van de vier voormalige bestuursleden gesproken. Alle met naam genoemde (ex)vertegenwoordigers van FC Volendam hebben op deze tekst kunnen reageren. Team Jonk is onbereikbaar. En ‘FC Volendam reageert niet op verhalen in de media’. Over deze hautaine houding straks meer. We beginnen bij een belangrijke gebeurtenis uit haar verleden.
2 Vanaf 1999 dwingt de RvC een conservatief financieel beleid af
Een belangrijke statutenwijziging bij FC Volendam was het gevolg van het feit dat de gemeente Edam-Volendam na een dreigend faillissement in de bres sprong door het stadion te kopen, en de installatie van een raad van commissarissen eiste, alsmede een vaste zetel daarin. Dit noem ik ondernemend en betrokken.
Toen ik commissaris was bij FC Volendam (2007-2011) was het financieel beleid conservatief. Hoewel er in die vier jaarlijkse gezamenlijke vergaderingen tussen RvC en bestuur nauwelijks inhoudelijk van gedachten werd gewisseld (zie paragraaf II) – het bestuur bepaalde de agenda van hetgeen statutair een RvC-vergadering was (zie dat maar te veranderen) –, werden de uitgaven door de voorzitter van het bestuur en die van de RvC samen elk kwartaal nauwgezet doorgenomen. Ik heb begrepen dat dit laatste onder Jan Smit niet constructief gebeurde. Waarom niet wordt niet duidelijk. Doelde Jaap Veerman hierop toen hij zei dat het enige verwijt dat de RvC kan worden gemaakt is dat ze het te lang hebben laten voortduren? Waarom gaf Smit I (FC Volendam 2.0) zoveel geld uit? Eerst anderhalf jaar terug in de tijd.
21 november 2022: definitieve breuk binnen bestuur
Op 21 november 2022 ontstaat een definitieve breuk binnen het toenmalige zeskoppige bestuur wanneer duidelijk wordt dat het te verwachten verlies over 2022/2023 € 3 miljoen zal bedragen. Dat vertelt Jaap Veerman ons 1 december jl. De drie bestuurders die een conservatiever financieel beleid voorstonden, namen afscheid. De penningmeester werd vervangen en het bestuur ging met zijn vieren verder. Hoe de RvC hierop reageerde vertelt Jaap Veerman niet. Seizoen 2022/2023 (prolongatie eredivisie) betekende uiteindelijk inderdaad circa € 3 miljoen negatief en dus een eigen vermogen van € 2,9 miljoen negatief.
Een achtergestelde lening van € 850.000 beperkte de daling van het weerstandsvermogen (eigen vermogen plus achtergestelde leningen) per 30 juni 2023 tot € 1.526.023 negatief. Het jaarverslag 2022/2023 bevat geen toelichting en ook over een voorgenomen kostenverlaging of een bijstelling van het financieel beleid wordt niets gezegd.
De RvC verklaarde zich akkoord met deze jaarcijfers waardoor bestuursleden niet meer persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld. Dit staat los van Jan Smits garantstelling van € 1,2 miljoen – waar hij 9 maart 2023 in het St. Jozeftheater aan refereerde – die m.i. bij de beoordeling van de financiële situatie ook mag worden medegenomen. Al hield Jaap Veerman 1 december jl. vol dat er geen garantstelling was.
Over seizoen 2023/2024 zal het operationeel verlies wederom circa € 3 miljoen negatief bedragen, maar dat werd op 8 augustus 2023 al ruimschoots gecompenseerd met de doorverkoopopbrengst van circa € 4,5 miljoen voor Micky Van de Ven. De liquiditeitspositie komt in seizoen 2023/2024 niet in gevaar. Het eigen vermogen zal op 30 juni 2024 circa € 600.000 negatief bedragen.
Negatief eigen vermogen komt vaker voor bij Nederlandse voetbalclubs
Een negatief eigen vermogen is niet gezond. Op de lange termijn kun je niet aan je verplichtingen voldoen als er niet op redelijke termijn voldoende positieve cashflow tegenover komt te staan. Job Gulikers wijst er tijdens een EenVandaag-item over het geplaagde Vitesse d.d. 1 mei jl. op dat een negatief eigen vermogen bij Nederlandse voetbalclubs vaker voorkomt. Dat kan omdat daar niet-geactiveerde en onvervreemdbare goodwill tegenover staat. Dat is de financiële waarde van de emotie (liefde en trouw) van de supporters. BVO’s moeten zowel emotionele als financiële investeerders bij elkaar brengen. Dat zorgt voor een bijzondere dynamiek. Veel lange termijn schuldeisers van FC Volendam onderhouden waarschijnlijk ook een emotionele band met de club. Wie wil het failliet van een cultureel instituut op zijn geweten hebben?
3 Enkele opvallende momenten uit Jaap Veermans persconferentie d.d. 1 december jl.
Aan het einde van de persconferentie d.d. 1 december jl. stelde Mike Verweij (Telegraaf) dat Veerman vier dagen eerder tegen het Noord Hollands Dagblad had verklaard dat het ontslag van het bestuur geen financiële reden had. Zijn vraag: ‘Waarom begin jij deze persverklaring daar vier dagen later dan mee? ´
Even was Jaap Veerman van zijn à propos, hij ontkende niet, omzeilde de vraag en kwam er niet meer op terug. Mike Verweij jammer genoeg ook niet.
Begon Veerman zijn ruim zes minuten durende persverklaring met financiële cijfers omdat dit in tegenstelling tot disfunctionele verhoudingen objectieve feiten zijn die afstand creëren en zo een lastig verhaal minder beladen maken? (Tijdens de bijeenkomst voor supporter’s op 29 mei jl. ging het ook te lang over financiële cijfers terwijl culturele of organisatorische aspecten veel interessanter leken.) Het voordeel van een financieel verhaal is dat het vrij simpel is en objectief lijkt. Daarom houdt de schrijvende pers er zelf ook zo van.
Op 1 december jl begon Jaap Veerman zijn verhaal met een te ongenuanceerd beeld van de financiële situatie. De pers ging daar vervolgens mee aan de haal. In het artikel in NOS Sport d.d. 4 december jl. ging het alleen over de financiële situatie en die werd becommentarieerd door financieel voetbalexpert Job Gulikers. Soccernews leek vervolgens de conclusie te trekken dat Gulikers de financiële situatie bij FC Volendam voldoende reden vond om het bestuur te ontslaan.
Uit de ruim vijf kwartier durende persconferentie blijkt m.i. dat hun persoonlijke relatie of eigenlijk het gebrek daaraan bij het ontslag een belangrijkere rol heeft gespeeld dan de financiële situatie, waar volgens Jaap Veerman ook nog wel over te praten viel.
Een andere benadering biedt misschien meer inzicht. Jaap Veerman deelde zoals hij het zelf zei kaarten uit. Om zijn derde gele en dus rode kaart te begrijpen lijkt mij de achtergrond van de twee eerdere gele kaarten (d.d. 1 juni 2023 en 22 augustus 2023) misschien wel relevanter dan de financiële situatie. Jaap Veerman zei er niets over en niemand vroeg ernaar. De uitgebreide toelichting bij de tweede gele kaart – die ik wel inzag – ging alleen over het niet (of te laat) verstrekken van informatie die de RvC zegt nodig te hebben om effectief toezicht te kunnen uitoefenen. Deze tweede gele kaart wijst op een verstoorde relatie.
Ik sluit deze paragraaf af met de vraag welke rol de door de RvC geëiste wijzigingen inzake FC Volendam 3.0 (zie ook paragraaf III) – door Jaap Veerman aan Jan Smit medegedeeld tijdens het gewraakte gesprek op 21 november 2023 – kan hebben gespeeld bij deze organisatiecrisis.
Voorzag de RvC het vertrek van Team Jonk niet of was dit vertrek juist de bedoeling?
De vraag waarom hij geen mediator had ingeschakeld, verraste RvC-voorzitter Jaap Veerman. Duidelijk geen moment aan gedacht. Verder gaf hij aan niet te verwachten dat het ontslag van het bestuur het afscheid van Team Jonk zou betekenen: “Leden van Team Jonk hebben arbeidsovereenkomsten die niet zomaar kunnen worden opgezegd.” Maar waarom werd enkele dagen later coach Matthias Kohler dan de toegang tot zijn kantoor geweigerd? Op verzoek van de spelersraad, aldus de nieuwe RvC-voorzitter Rob Bootsman in de NIVO d.d. 12 juni jl. Dat klinkt niet per se logisch.
Volgens het voormalig bestuur wist de RvC wel degelijk dat haar ontslag het afscheid van Team Jonk zou betekenen. Dat was de bedoeling. Team Jonk direct ontslaan kon niet, al probeerde de RvC dat inderdaad eerder al wel zoals bleek uit de email van 1 februari 2023 die Jan Smit aan Keje Molenaar voorleest (zie paragraaf III). Dat doel zou dan nu dus indirect zijn bereikt door het bestuur te ontslaan. Hieromtrent tasten wij ook in het duister.
Waarom spreekt RvC-voorzitter Jaap Veerman zichzelf tegen?
Welke financiële visie hing de RvC nu eigenlijk aan? Tijdens de persconferentie d.d. 1 december jl. noemde Jaap Veerman de doorverkoopopbrengst van Micky van de Ven een ´vreselijke gok´. Wat bedoelde hij daarmee? Opvallend is dat Veerman de hieraan ten grondslag liggende financiële visie – operationele verliezen dekken met transferwinsten – vergelijkt met ‘gokken op winst in de staatsloterij’, terwijl hij inzake FC Volendam 3.0 even later ook het volgende zegt: “de RvC heeft besloten de voorgestelde hervorming actief te ondersteunen met slechts drie punten (zie hierna) die volgens RvC niet akkoord waren, drie punten van de vierenvijftig slides”. Dat betekent dus inclusief de volgende vier slides. Ik kom terug op de door mij vetgemaakte passages.
Uit de presentatie FC Volendam 3.0 d.d. 16 november jl:
Slide 17 (de financiële visie):
“Scherp aan de wind durven zeilen met de operationele begroting (break-even of verantwoord tekort), omdat deze gecompenseerd wordt door een positief saldo op de transferbegroting. TOT AAN KOMST NIEUWE STADION IS DIT DÉ FORMULE OM FC VOLENDAM IN DE EREDIVISIE TE HOUDEN”
Uit slide 24:
“Streven naar een break-even operationele begroting, maar wel met acceptatie van verantwoorde operationele verliezen mits uitzicht op compensatie via positieve transferbalans (om vliegwiel aan te krijgen: noodzakelijk om meer risico te nemen in eerste jaren!)” (vet: MT)
Uit slide 31: “Een transferwinst van € 1,5 miljoen per jaar (drama) tot € 5 miljoen per jaar (top)”.
Hoe wordt deze financiële visie onderbouwd?
Ik concentreer mij op de hiervoor vetgemaakte passages. “Scherp aan de wind durven zeilen met de operationele begroting (break-even of verantwoord tekort), omdat deze gecompenseerd wordt door een positief saldo op de transferbegroting.” Jaap Veerman vergelijkt dit beleid (slide 17), dat hij namens de RvC later actief zegt te ondersteunen, iets eerder nog met ‘het gokken op winst in de staatsloterij’. Uiteindelijk is dan ook de vraag of het financiële gedeelte van het plan FC Volendam 3.0 voldoende was onderbouwd. Bij het beantwoorden van die vraag vertrek ik vanuit de kritiek van specialist in het veld Job Gulikers. Eerst mijn voornaamste commentaar op deze onderdelen van het plan FC Volendam 3.0.
Operationeel budget drie jaren plan
Hoe zag het voormalig bestuur de verhouding tussen operationeel resultaat en transferwinst in de komende jaren? Het te verwachten operationeel resultaat 2023/2024 bedraagt € 2.258.797 negatief. De drie toekomstige seizoenen draaien een operationeel resultaat van maximaal € 1,5 miljoen negatief dat wordt gecompenseerd door de minimale transferwinst van € 1,5 miljoen (op slide 31 noemden de opstellers van plan FC Volendam 3.0 dit het dramatische scenario). Hierna zal blijken dat Team Jonk dit transferresultaat de afgelopen vijf seizoenen niet heeft gehaald.
Wanneer FC Volendam niet was gedegradeerd, had er vanaf seizoen 2024/2025 mogelijk € 1,5 miljoen structureel moeten worden bezuinigd. Om dit te voorkomen moest het dan worden betaald uit de opbrengst van het eerste gedeelte van de aandelenemissie. Dat is 25% van de € 6 miljoen die vanuit de totale aandelenemissie van € 20 miljoen (totale waarde FC Volendam) voor investeringen in spelers was bedoeld. Als bestuurders operationele tekorten willen afdekken met nieuw lange termijn kapitaal wordt het tijd voor kritische vragen.
Mits uitzicht op compensatie
Feitelijk nam het bestuur onder leiding van voorzitter Jan Smit een voorschot op toekomstig financieel beleid. Zelfs dan is het operationele verlies over 2022/2023 en 2023/2024 nog € 1,5 miljoen te hoog. Zo’n eerste jaar eredivisie kost veel geld, de organisatie moet over de gehele breedte worden geprofessionaliseerd, de salariskosten incl. winstpremies stijgen enz. enz. Tijdens de persconferentie van 1 december jl. kon Jaap Veerman ons niet meer vertellen.
Hoe rechtvaardigde Jan Smit zijn ruime financieel beleid? Was het noodzakelijk om meer risico te nemen in de eerste jaren om het vliegwiel aan te krijgen? De leden van Team Jonk hadden er een eigen belang bij dat FC Volendam niet degradeerde want dat kon hen hun baan kosten. Anders dan spelers konden zij wel druk uitoefenen op het gewenste spelersbudget. Jonk in de Telegraaf d.d. 4 mei 2024: “Aan het begin van de zomer hebben wij al gewaarschuwd dat het toegekende spelersbudget veel te laag was.” Het voormalig bestuur gaf geen toestemming. De financiële nood was hoog en de doorverkoop van Micky van de Ven kwam te laat. Jonk kreeg gelijk: het was niet genoeg.
Het vliegwiel aankrijgen
Het vliegwiel. Haar werking berust op het grote traagheidsmoment door haar grote massa. Hoe groter het traagheidsmoment hoe moeilijker het weliswaar is het vliegwiel op gang te krijgen, maar eenmaal draaiend is het moeilijk af te remmen, en blijft de rotatie gelijkmatig. Slide 24: ‘om vliegwiel aan te krijgen: noodzakelijk om meer risico te nemen in eerste jaren!’ Meer risico nemen betekent meer geld uitgeven. Dat gebeurde de afgelopen twee seizoenen dan ook.
De werking van het sleutelconcept vliegwiel wordt niet nader toegelicht. De metafoor lijkt te staan voor een bepaalde financiële waarde (massa) van de selectie, die wordt bereikt door zoveel mogelijk transferwinst steeds weer in nieuwe spelers te investeren, waarna dat vliegwiel eenvoudig op gang kan worden gehouden (slide 34). Waarschijnlijk met ‘onderhoudsinvesteringen’ op een bepaald minimaal niveau. Dat essentiële punt wordt verder niet toegelicht. Zou voornoemde financiële visie van FC Volendam 3.0 de kritiek van financieel voetbalexpert Job Gulikers kunnen doorstaan?
Gulikers visie op financieel beleid FC Volendam
Verbonden aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) doet Job Gulikers onderzoek naar het financiële reilen en zeilen van betaald voetbalorganisaties. Het al genoemde artikel van NOS Sport bevatte zijn visie op de financiële situatie bij FC Volendam. Hierna volgen drie fragmenten waarvan ik de vetgemaakte passages becommentarieer:
“Dat een club als Volendam gokt op inkomsten uit transfers noemt Gulikers riskant. ‘Oké, het kan een business-strategie zijn. Je ziet ook dat andere clubs hun resultaten proberen op te poetsen met transfers, maar daar is de situatie vaak heel anders.’ […] Het verschil met andere clubs is dat zij verliezen kunnen opvangen met eigen vermogen of door een puissant rijke eigenaar of externe financier.’
De onderzoeker zegt dat Volendam bijna geen eigen vermogen had op het moment dat de risicovolle koers werd ingezet en op te grote voet leeft. Zo zijn de salarissen sinds de promotie en het eerste seizoen van Smit als voorzitter flink gestegen. ‘Dat is niet raar. Je hebt in de eredivisie meer inkomsten en je wil investeren in spelers die handhaving veilig kunnen stellen. Je moet alleen wel kijken naar de potentie van de club.’
“Volgens Gulikers heeft Volendam een klein stadion, relatief weinig sponsorinkomsten, een klein achterland en Europees voetbal is niet aan de orde. Ook leert de geschiedenis dat spelers doorgaans weinig opleveren. Hierdoor zit Volendam structureel aan een plafond. Ik verwijs graag naar RKC-directeur Frank van Mosselveld die zegt dat een club zijn plek in het voetballandschap moet kennen. Ik vraag mij af of ze dat bij Volendam wel weten.”
4. Zou het plan FC Volendam 3.0 iets aan Gulikers visie hebben veranderd?
Gulikers wist van het voornemen om de stichting RKFC Volendam om te zetten in een B.V. Het plan FC Volendam 3.0, dat inderdaad een business-strategie bevatte, kende hij niet inhoudelijk. Bij sommige andere clubs met hetzelfde financieel beleid is de situatie anders dan bij FC Volendam. Clubs zoals NEC en FC Utrecht hebben een ‘sugardaddy’. Jan Smit is rijk maar niet puissant rijk. En FC Volendam al helemaal niet.
‘Je moet alleen wel kijken naar de potentie van de club’ en ‘Volendam zit structureel aan een plafond’ gaat Gulikers verder. Jan Smit wilde iets doen aan het kleine stadion en de relatief weinig sponsorinkomsten. Wanneer er één Volendammer is die van een dorpsclub een West-Friese streekclub (met 15.000 trouwe bezoekers aan de Sportlaan) zou kunnen maken is dat waarschijnlijk Jan Smit. Maar hoe realistisch of utopisch is dit streven?
Speculeren of beleggen?
Gulikers noemde de in voetballand veel voorkomende praktijk om operationele verliezen te dekken met transferwinst in de uitzending van EenVandaag (n.a.v. situatie bij Vitesse) d.d. 1 mei jl ‘speculeren’. Welke rol speelde Team Jonk en meer in het bijzonder coach Wim Jonk bij de ontwikkeling van Micky van de Ven? Wanneer er jaren wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling van spelers vind ik beleggen een passendere term.
En betekent die vergelijking met een staatslot die Jaap Veerman 1 december jl. maakte, en zijn opvolger Rob Bootsman op 29 mei jl. herhaalde, niet dat zij vinden dat kennis bij het primaire proces in brede zin binnen een BVO, dat bestaat uit werving, selectie & ontwikkeling van voetbaltalenten geen enkele rol speelt? Met haar opleidingsinstituut probeert FC Volendam toch de juiste spelers te selecteren en die beter te maken? Wij krijgen in deze persconferenties een te simpel verhaal voorgeschoteld. The medium is the message. Oftewel de inhoud van de boodschap wordt bepaald door de vorm ervan.
Welke transferwinsten behaalde Team Jonk gemiddeld per jaar?
Ik wilde mij focussen op de tijdens Team Jonk behaalde transferwinsten. Zowel de site van FC Volendam als die van de Kamer van Koophandel bevat slechts de jaarrekening van seizoen 2022/2023. FC Volendam wilde die andere vier niet verstrekken. Je zou toch haast gaan denken dat ze iets te verbergen hebben.
Ruim anderhalf jaar geleden (of al eerder) nam Simon Hansen als bestuurslid en penningmeester afscheid. In zijn nieuwe rol als commissaris (Operations) presenteerde hij 29 mei jl. een financiële tabel waarbij hij uitkwam op een gemiddelde netto transferwinst van circa € 400.000 over de afgelopen acht jaar. Waarom gebruikte Hansen niet de meer voor de hand liggende termijn van vijf jaar (de periode van Team Jonk)? Toen ik hem via de persvoorlichter vroeg om bewuste tabel reageerde hij niet. What else is new?
Het voormalig bestuur – dat niet meer over alle gepubliceerde jaarrekeningen beschikte – kwam tot netto transferwinst in het eerste seizoen 2019/2020 van € 2.743.221 en in het laatste seizoen 2023/2024 was de prognose € 4.829.000. In seizoenen 2020/2021, 2021/2022 en 2022/2023 bedroegen de transferresultaten respectievelijk € 55.000 negatief, € 55.000 negatief en € 164.000 negatief. Promotie naar de eredivisie was de oorzaak van de lage transferwinst in seizoen 2021/2022. Volgens deze cijfers van het voormalig bestuur bedroeg de gemiddelde transferwinst van Team Jonk over deze vijf jaar ruim € 1.460.000.
Job Gulikers reageerde schriftelijk als volgt op deze cijfers van het voormalig bestuur:
“In de door de club bij de KvK gepubliceerde jaarverslagen is alleen over de seizoenen 2020/21 en 2021/22 een resultaat vergoedingssommen opgenomen. Dit was in 2020/21 € 392.000 negatief en in 2021/22 € 1.542.000 positief. In alle andere seizoenen vanaf 2018/19 staat dit niet apart vermeld, maar is het in de omzet verwerkt. Geen enkele keer, m.u.v. seizoen 2019/20 (door de oprichting van het spelersparticipatiefonds), wist men het negatieve bedrijfsresultaat weg te poetsen met transferwinsten. Zelfs niet toen Micky van de Ven in seizoen 2021/22 voor een recordbedrag (€ 3,5 miljoen, MT) naar Wolfsburg vertrok. Dat geeft te denken.”
Van Gulikers kreeg ik op basis van de bij de KvK gepubliceerde jaarrekeningen de volgende tabel.
Waarom FC Volendam de transferwinst op verschillende manieren in haar jaarrekening verwerkt is mij niet duidelijk geworden. Wanneer wij er vanuit gaan dat de transferwinst in de drie jaren dat zij in de omzet is opgenomen nihil is, en wij voor 2023/2024 rekening houden met een transferwinst van € 4,5 miljoen, resulteert er een gemiddelde transferwinst van € 1.130.000.
Het lijkt erop dat zowel het voormalige bestuur als de huidige bestuur van FC Volendam hun eigen verhaal ondersteunen met eigen cijfers. In het eerste geval was Team Jonk wel een financieel succes, in het tweede niet.
De via de KvK gepubliceerde cijfers
De tabel van Gulikers bevat de juiste cijfers afkomstig van de KvK. De afgelopen vijf jaar was de gemiddelde te verwachten transferwinst met € 1.130.000 minder dan de € 1,5 miljoen per jaar, die voor de komende jaren (slide 31) wordt begroot. De werking van het vliegwiel is mij niet duidelijk geworden. Wanneer de totale bruto transferwinst over deze vijf jaar dan vervolgens ook nog voor zo´n groot deel uit de transferwinst van één speler bestaat, voorspelt dat een jaarlijks sterk flucterende winst en dus een hoog risico. Misschien kan de gehele kwestie tot één vraag worden terug gebracht. Hoe uitzonderlijk is de casus Micky van de Ven? Zeer uitzonderlijk aldus Hansen tijdens de bijeenkomst d.d. 29 mei jl. Ik ben bang dat hij gelijk heeft, maar weten doen we dat niet. Wel dat het plan FC Volendam 3.0 financieel te riskant was voor FC Volendam. Maar waarom zei Jaap Veerman dat niet op 1 december jl?
Het al eerder aangestipte gebrek aan transparantie bij FC Volendam had niet treffender kunnen worden geïllustreerd dan door haar weigering om deze te verstrekken en de onduidelijkheid die dat veroorzaakt. Triest.
Nog wat kanttekeningen bij FC Volendam 3.0
Er zijn nogal wat cruciale aannames binnen FC Volendam 3.0 zoals de tijdpaden voor respectievelijk vernieuwbouw en de nieuwbouw en de blijkbaar noodzakelijke snelle aandelenuitgifte. Als de eerste twee niet bewaarheid worden, wordt de noodzakelijke omzetstijging van FC Volendam verder naar de toekomst verschoven. Dan stijgt het financieel risico. De verandering van rechtspersoon en de aandelenuitgifte is een proces dat uiterste zorgvuldigheid vereist. Hoe voorkom je bijvoorbeeld dat diegene aan wie de eerste aandelen worden uitgegeven machtsposities verkrijgen? Hoe homogeen dient deze groep aandeelhouders te zijn? Dit proces verdient zorgvuldigheid en dat kost tijd, en als er iets is wat het plan FC Volendam 3.0 kenmerkt, is het haast.
Je kapitaal staat op het veld lezen we op slide 18, maar 50% van de totale emissieopbrengst wordt geïnvesteerd in stenen. Weer investeren in een stadion? In 1999 moest het huidige stadion nog worden verkocht om een faillissement te voorkomen. Met maar één mogelijke huurder vormt dit een vrij riskante investering waarvoor eigen vermogen nodig is. Blijkbaar zijn er toch geïnteresseerden. Daar dienen de cowboys wel uitgevist te worden. Opvallend dat de investering zowel bij vernieuwbouw als bij een nieuw stadion € 10 miljoen bedraagt. Hoe realistisch waren deze begrotingen?
Volgens slide 37 diende de eerste aandelenmissie i.v.m. de start van de transfer window uiterlijk 1 juni 2024 te zijn afgerond. Deze termijn voor aandelenuitgifte was onrealistisch. Daardoor bestaat het risico dat de financiële problemen groter worden.
Het interim-bestuur gaf tijdens de bijeenkomst d.d. 29 mei jl. aan dat dit ook gold voor het tijdpad van acht jaar voor het nieuwe stadion. Het geldt ook voor de vernieuwbouw die uiterlijk 2027 (slide 20) gerealiseerd had moeten zijn. Omdat je pas bij uitbereiding van het stadion werkelijk kunt groeien, blijft het tot dan financieel krap. Ik vind het plan Volendam 3.0 een vrij agressieve ofwel financieel riskante groeistrategie. Zeker met dit eigen vermogen onverantwoord. Die aandelenemissie was nog te ver weg en te onzeker.
Is FC Volendam er tijdens de periode van Team Jonk financieel slechter op geworden?
Dat een stichting geen kapitaal uitgeeft of winst uitkeert, maakt een te simpele vergelijking mogelijk. Bij het aantreden van Wim Jonk per 1 juli 2019 bedroeg het eigen vermogen € 206.375 negatief en per 1 juli 2024 waarschijnlijk circa € 600.000 negatief. Tijdens de bijeenkomst van 29 mei jl. wordt de toename van de achtergestelde leningen over seizoen 2023/2024 wel toegelicht. Zij werd verstrekt door Volendamse ondernemers. Hulde!
Belangenvereniging KNVB houdt ook financieel toezicht op haar leden: in casu de BVO’s. Per 1 januari 2018 verving de KNVB de systematiek waarin clubs in categorie I, II en III werden ingedeeld door de Financieel Rating Systeem-score die maximaal 40 punten bedraagt. Volgens de KNVB is FC Volendam er tijdens de periode Team Jonk financieel slechter op geworden. Aan het einde van seizoen 2021/2022 scoorde FC Volendam 15 punten en aan het einde van seizoen 2022/2023 6 punten. Eerdere scores zijn mij niet bekend. Wie onder de 15 punten zakt, dient bij de KNVB een plan van aanpak in te dienen.
Een geweldig, maar (te) duur ritje?
Maar daartegenover staan het tweewekelijks uitverkochte stadion, die in de haven gevierde promotie en twee jaar weer op de zondagavond in Studio Sport. Maar ook de weer haar hoofd oprichtende, o zo zoetgevooisd zingende sirene, die o zo gevaarlijke hoop op een vast verblijf in de eredivisie. Waar FC Volendam immers thuishoort! Volendamse ondernemers staan doorgaans bekend als financieel conservatief, maar de voetbal vormt daarop een uitzondering. De portemonnee lijkt snel te worden getrokken. Omdat hier door emotie de ratio te snel uit het oog wordt verloren? Wie biedt nog weerstand wanneer iedereen zich eraan over geeft? Net als veel emoties heel besmettelijk.
En natuurlijk moet FC Volendam eens in de zoveel tijd promoveren om gezond te kunnen blijven. Het vormt immers haar essentie. Nooit eerder was het laatste eredivisieseizoen (2008/2009) zo lang geleden. De club bruiste weer. Promotie lijkt mij iets te mogen kosten, maar mag geen te grote hypotheek op de toekomst leggen. Dat lijkt hier wel te zijn gebeurd. Het was een geweldig, maar (te) duur ritje. Als er iets van geleerd is, kan dat ook waardevol zijn. Daarover tasten wij echter in het duister.
De drie door de RvC geëiste wijzigingen in plan FC Volendam 3.0
Hierna gaat het over de opmaat voor het ontslag van het bestuur: het gewraakte telefoongesprek d.d. 21 november 2023. Waarom wilde Jan Smit Jaap Veerman nooit meer één op één spreken? Tijdens zijn persverklaring d.d. 1 december jl. somde Jaap Veerman de wijzigingen op ten aanzien van het voorgestelde plan FC Volendam 3.0.
1) Een van Team Jonk onafhankelijke technisch directeur.
Het terugtreden van Jasper Van Leeuwen eiste Veerman dit in zijn email d.d. 1 februari 2023 ook al (zie docuserie aflevering 5). De RvC zocht hiermee de grenzen van haar bevoegdheid op. Dat het los staat van FC Volendam 3.0 geeft Veerman 1 december jl. zelf ook aan. Op de opmerking dat aan zijn bezwaar (een te grote invloed van Team Jonk) ook zou kunnen worden tegemoetgekomen met een onafhankelijk technisch lid in de RvC had Jaap Veerman geen verweer.
2) Een algemeen directeur.
Wanneer je de organisatiestructuur van het plan Volendam 3.0 met een RvC en daaronder een directie beziet vanuit het rechtspersonenrecht vormt die laatste het bestuur en dat heeft een voorzitter en die wordt dan de (statutair) algemeen directeur. Ik ben geen specialist op het gebied van ondernemingsrecht, maar de eis van één algemeen directeur vloeit binnen de voorgestelde structuur m.i. dus logisch voort uit de wet.
3) Het doorrollen van de toenmalige bestuursleden naar de RvC (en die laatsten ontslaan) (slide 39).
Dat de RvC daar niet mee akkoord gaat is m.i. logisch. Voormalig bestuurslid Hans Bond had het in de NIVO d.d. 11 oktober jl. over een coup, maar dit is een openlijke overnamepoging. Omdat het in strijd is met de Corporate Governance Code wanneer bestuurders commissarissen worden is dit zeer onwenselijk.
Ik denk niet dat deze drie punten er inhoudelijk de oorzaak van waren dat Jan Smit na dat laatste telefoongesprek niets meer van zich liet horen. De reden lijkt mij eerder dat deze wijzigingen volgden op maandenlang overleg in verband met plan FC Volendam 3.0 met twee RvC-leden (Rob Bootsman en Henk Kras jr.). Het vormde waarschijnlijk de laatste zegel op Jan Smits spaarkaart (zie paragraaf II).
5. Conclusie
Catalonië heeft FC Barcelona, Baskenland heeft haar keuken en Volendam heeft FC Volendam. Als iets ons trotse (grôske) karakter en spreekwoordelijke chauvinisme zou kunnen rechtvaardigen is dat FC Volendam en de voetballers die zij voortbracht. Vanuit cultureel oogpunt vormt zij ons onbetwiste vlaggenschip. Meer nog wanneer zij in de eredivisie speelt. Maar FC Volendam moet transparanter worden. Dit m-o-e-t beter en dat moeten wij afdwingen.
Naar onze voetbalclub kijkend door het perspectief van een antropoloog zie ik allereerst iets dat ons allen ontstijgt. Dat vindt FC Volendam zelf ook, en daar handelt zij ook naar. Niemand is groter dan de club. FC Volendam heeft een deel van de verbindende functie voor onze gemeenschap van onze kerk overgenomen. Als een soort seculiere religie vraagt zij ook om financiële offers en blijft zij ook gesloten. Beide organisaties houden hun voornaamste viering op zondag. Die van FC Volendam is om half drie.
Onze voetbalclub is juridisch eigendom van de stichting RKFC Volendam maar cultureel maatschappelijk is zij natuurlijk van ons Volendammers. Wij kunnen weliswaar niet zonder haar, zonder ons is zij niets. Dat zij onze liefde te vaak als vanzelfsprekend beschouwt en op cruciale momenten onbeantwoord laat, doet ons uiteraard pijn, maar dat ontslaat ons niet van onze plicht om zorgvuldig met haar om te springen. Een aantal ‘samenwerkende´ Volendammers lieten dit vaasje afgelopen seizoen uit hun handen vallen. Voor het oog van heel Nederland. Een organisatiecrisis bij zo’n belangrijk cultureel instituut verdient een zorgvuldige analyse vanuit meerdere perspectieven. Kan een onderzoeksjournalist iets anders dan dat monsterverbond tussen socials en indianenverhalen met een bezonken oordeel tegemoet treden? Beschouw dit als een bijdrage aan onze lokale (sport)geschiedschrijving. Het bestuur is ontslagen omdat er sprake was van een onwerkbare situatie. De vraag is of ze ook of vooral van Team Jonk af wilden blijft onbeantwoord.
Alvorens op de financiële conclusies terug te komen eerst iets over het belang van meer transparantie. Hoewel de docuserie (toch vooral een éénmansactie van Jan Smit?) in een andere richting wijst, blijft FC Volendam een gesloten organisatie met een lage veranderingsbereidheid. De stichting als rechtsvorm werkt niet mee. Is de Volendamse piramide (zie Deel I) als organisatiemodel alweer geïnstalleerd? Het staat haaks op meer transparantie. En dat laatste is noodzakelijk om betere controle te kunnen uitoefenen.
Als je je geschiedenis niet kent, ben je verdoemd om deze geschiedenis te herhalen. Gaat FC Volendam lering trekken uit het afgelopen seizoen? Wij moeten als gewone supporters tastend in het duister maar weer geloof en vertrouwen in haar opbrengen. Zijn wij Volendammers te weinig democratisch en kan dat te weinig van ons iets schelen, om meer transparantie te eisen van de organisatie die het boegbeeld en de belangrijkste ambassadeur van onze gemeenschap vormt? Gerard Reve heeft gelijk. De oorzaak hiervan zit diep in de rooms-katholieke cultuur. Het staat onze democratisering en daarmee onze culturele bloei als gemeenschap in de weg. Onderzoek alles en behoud het goede (Paulus).
Daarnaast speelt nóg een culturele handicap ons hier parten. Traumaverwerking (i.c. een droom die niet uitkomt) vormt in het masculiene vissersdorp Volendam geen specialiteit. Aan de slag maar weer. Tijd is geld. Kappe die touwe! Eerst de haven uit, dan zien we later wel weer verder. Zo is het ons geleerd. Eddy Veerman wees er december 2018 in 2REWIND al op dat fouten uit het verleden zich bij FC Volendam blijven herhalen. De ironie van de situatie is dat opleidingsinstituut FC Volendam zelf moeilijk leert. Snapt zij wat haar en ons is overkomen? Wie houdt haar scherp? Laurens Tol liet tijdens zijn sterke interview met de nieuwe RvC-voorzitter Rob Bootsman in de NIVO zien hoe dat moet. Het zou goed zijn voor Volendam wanneer meer verslaggevers zijn voorbeeld zouden volgen door onze bestuurders wat kritischer te benaderen. Volendam zou ervan opfrissen. En dat is noodzakelijk. We hebben behoorlijk wat in te halen. Maar deze verandering moet zoals eind jaren zestig bij idealistische jongvolwassen vandaan komen. Veel succes daarmede!
Jaap Veerman besloot zijn ruim zes minuten durende openingsstatement op 1 december jl. met de opmerking dat hij zich niet kon voorstellen dat er nu nog vragen zouden zijn, maar dat hij wel begreep dat de kranten vol moesten. Een typisch Volendamse bestuurder van een typisch Volendamse organisatie. Waar of dat wij ons mee bemoeien. Dat werd niet gezegd maar uitgestraald. Deze bestuurders weten niet wat hen overkomt. Wat zegt dat over ons?
FC Volendam ontvangt geen informatie, schrijft met haar eigen waarheid haar eigen bestuurlijke geschiedenis die voor ons Volendammers vervolgens gebrekkig wordt ontsloten. Waarschijnlijk is dat altijd zo geweest. Want veel dorpsgenoten vinden dit allemaal prima. In Volendam houden bestuurders en bestuurden elkaar cultureel in een houdgreep. Wij hebben de bestuurders die wij verdienen. Hoe kan de organisatie FC Volendam iets anders zijn dan een afspiegeling van onszelf? Wanneer wij beter willen, vraagt dat om een cultuurverandering en niet alleen bij FC Volendam. Dat is moeilijk en pijnlijk maar inzicht is altijd de eerste stap.
Ik wilde de rol die financiën speelde verduidelijken, niet wegcijferen. Er was op dat vlak natuurlijk wel wat aan de hand. Het bestuur onder leiding van voorzitter Jan Smit nam een voorschot op toekomstig financieel beleid. Inderdaad: toekomstig financieel beleid. Jaap Veerman gaf namens de RvC immers aan het plan FC Volendam 3.0 – waaraan ook twee RvC leden (inclusief de nieuwe RvC-voorzitter Rob Bootsman) hadden meegewerkt – actief te ondersteunen. Waarom gaf de RvC met betrekking tot haar financiële visie tegenstrijdige berichten af?
Uit deze paragraaf IV blijkt dat er inderdaad te scherp aan de wind werd gevaren. FC Volendam en Team Jonk leefden op grote voet en het bestuur nam daarmee te veel financieel risico. Een aggressieve groeistrategie als plan FC Volendam 3.0 vereist veel eigen vermogen. Dat was er niet en het structurele begrotingstekort bedroeg inmiddels € 1,5 miljoen per jaar. Tot de (ver)nieuwbouw moest dat bij tegenvallende transferwinsten via aandelenemissies worden opgevangen. Mocht dat bedrag desnoods ook aan spelerssalarissen worden uitgegeven?
Uit het feit dat de eerste aandelenemissie voor juli 2024 was gepland, concludeer ik dat de opstellers van het plan FC Volendam 3.0 financieel krap bij kas zaten en geen tijd te verliezen hadden. Zetten zij hiermee hoog in of beschouwden zij de verandering van rechtspersoon werkelijk als een hamerstuk? Uiteindelijk zouden circa tien mensen daarover gaan beslissen. Cultureel maatschappelijk is dit zeker geen hamerstuk. Dat gaat zomaar niet!
Het idee was dat een oorspronkelijke investering van € 6 miljoen (30% van de totale emissieopbrengst) door de werking van het vliegwiel de waarde van de selectie steeds hoger zou worden. De werking van dit vliegwiel wordt niet verder toegelicht. Mijn conclusie is dat het plan FC Volendam 3.0 financieel onvoldoende was onderbouwd. Dit was een agressieve groeistrategie die riskant was voor RKFC Volendam. Waarom vertelde Jaap Veerman tijdens de persconferentie d.d. 1 december jl. dan dat het plan FC Volendam 3.0 actief zou worden ondersteund?
Wordt er door de nieuwe directie eigenlijk iets overgenomen van het plan FC Volendam 3.0? Deze vraag stelde ik op 29 mei jl. aan de sympathieke, net benoemde nieuwe technisch directeur Patrick Busby. Hij had er nog nooit van gehoord. Daarmee was mijn vraag wel beantwoord. Ik begrijp de financiële consequenties van degraderen, maar zat er werkelijk niet één goed budgetneutraal idee in dit plan? Of is besloten schoon schip te maken? Het is vooral die slingerbeweging in het beleid – ‘Naar links! Naar rechts! Nog unne keer!´ – die mij zorgen baart en vragen oproept. Wordt het plan FC Volendam 3.0 eerst uit haar organisatie gesneden om vervolgens uit haar geschiedenis te worden geschreven? Hoe leer je van het verleden wanneer je het wegstopt?
Het verwijderen van een bestuurslaag is zonder meer een verbetering. Er is nu een juridische organisatiestructuur ontstaan van een RvC met daaronder een directie. Dat verhaal van 29 mei jl. over die ‘geledingen’ die bij benoemingen bepaalde stemrechten zouden krijgen werd helaas niet verder toegelicht. Dat het bestuur worstelt met haar weinig democratische karakter is volkomen terecht. Maar kun je dat met behulp van deze ‘geledingen´ oplossen? Het zal mij benieuwen of wij er nog iets van gaan horen.
Aan het slot van paragraaf II (Deel I) omschreef ik de relatie tussen RvC-voorzitter Jaap Veerman en bestuursvoorzitter Jan Smit als uiteindelijk disfunctioneel. Het bestuur werd ontslagen omdat er sprake was van een onwerkbare situatie. Haalde Veerman te vaak een streep door iets wat Smit graag wilde? Jaap Veerman wees de mensen af die Jan Smit vertrouwde en om zich heen wilde: Keje Molenaar en Wim Jonk.
Ex-bestuurslid Hans Bond gaf op 29 november jl. in de NIVO aan dat het allemaal topdown was. Jaap Veerman komt op mij ook over als een typisch Volendamse bestuurder van een typisch Volendamse organisatie (zie Deel I, paragraaf II). In het vervolg dient de vruchtbaarheid van een toekomstige relatie tussen RvC-voorzitter en bestuursvoorzitter beter te worden ingeschat.
Overigens had Jan Smits openingsspeech tijdens die Jozef-bijeenkomst wel iets verfrissends. Hij meende het en daar blijf ik gevoelig voor. Dat zelfgenoegzame kan toch wel wat minder? Heel veel dingen gaan hier helemaal niet zo goed. Naar aanleiding van deze organisatiecrisis schreef een Volkskrant-recensent dat wij een vervelend en ontevreden dorp beginnen te worden. Dat gevaar zie ik ook. Hoe voorkomen wij dat? Meer cultureel zelfbesef? Zorgen voor een geïnformeerde mening? Ik denk dat meer democratie staat voor meer culturele bloei.
Er staat een nieuw bestuursteam en daarvoor verdient interim-bestuurder Jaap Veerman een compliment. Hij heeft het schip varend gehouden. Dat zal niet gemakkelijk zijn geweest. Tijdens deze crisis ontgroeide hij zijn bijnaam en dat verdient respect.
Uithuilen en opnieuw beginnen maar. Hup FC Volendam!
“Ik en mijn publiek verstaan elkaar zeer goed: het hoort nooit wat ik zeg, en ik zeg nooit wat het graag had willen horen.”
Karl Kraus (1874 – 1936), Duits-Joodse dichter en journalist
