Na het bekijken van de trailer was ik nog onzeker of The Queen’s Gambit mijn tijd waard was, maar voordat ik het wist had ik alle zeven afleveringen uitgekeken en was ik op bol.com op zoek naar een schaakset voor beginners. En ik was niet de enige. Door The Queen’s Gambit is schaken weer trendy geworden, en niet zonder reden.

Het verhaal gaat over Beth Harmon (gespeeld door Anya Taylor-Joy), een Amerikaans meisje dat op jonge leeftijd in een weeshuis voor christelijke meisjes terecht komt. Daar leert ze, van de conciërge, schaken. Elke dag ontmoeten ze elkaar in de kelder voor een schaakspel en elke avond herhaalt Beth elke stap die ze heeft gezet – in haar hoofd. Ze blijkt enorm veel talent voor schaken te hebben. Nadat ze wordt geadopteerd, schrijft ze zich in voor een schaaktoernooi, en ondanks haar gebrek aan wedstrijdervaring wint ze alles. Ze doet mee aan steeds grotere wedstrijden en verliest zelden. Bij ieder toernooi is ze de enige vrouwelijke speler.

Toen ik de trailer had bekeken was ik sceptisch. Een schaakvrouw die van iedere mannelijke tegenspeler wint? De grens tussen een goed verhaal over een intelligent meisje en een onnodig feministische vertelling is makkelijk te overschrijden. Gelukkig was mijn angst vooraf niet nodig — haar overwinningen blijven realistisch, en het feit dat ze als vrouw alle mannen verslaat wordt er niet te dik bovenop gelegd. De overwinningen van Beth zijn cool. Een mooi voorbeeld hiervan is wanneer een arrogante tegenspeler te laat bij een wedstrijd aankomt, maar door de scène heen steeds moeilijker gaat kijken en wanhopig verkondigt hij dat hij zichzelf heus nog wel uit deze situatie kan krijgen, waarop Beth simpel antwoordt: “Maybe, if you’d gotten here on time.”

Hoewel het te verwachten is dat Beth haar leven leidt als een schaakspel (en dus altijd drie stappen vooruit denkt en vaak wint), is ze juist buiten schaken erg op zoek naar zichzelf. Je ziet haar op sommige momenten de controle verliezen en het is mooi om te zien dat ze dan opgevangen wordt door familie en vrienden, zoals wanneer de dood van de conciërge haar harder raakt dan verwacht en ze uithuilt in de armen van haar zus. Het laat zien dat Beth krachtig, maar nog wel menselijk is.

Alles wat Beth doet heeft een reden. In een scène waarin ze wordt geïnterviewd, zegt de journaliste dat de jonge schaakster altijd de mooiste jurken draagt. Beth wuift de opmerking een beetje weg, maar ze heeft zichzelf niet voor niets een goed verzorgd uiterlijk aangemeten. Tijdens haar tijd in het weeshuis zat ze vast aan een verschrikkelijk kapsel en oersaaie, praktische kleding — nu ze dat achter zich heeft gelaten kiest ze voor luxe, omdat dat eindelijk een optie is. Niet om het publiek iets moois te geven om naar te kijken.

Het knappe van de schaakscène’s in The Queen’s Gambit is dat ze zo in elkaar zitten dat zelfs iemand die nog nooit een schaakbord heeft aangeraakt begrijpt wie er aan het winnen is, waarom, en wat ieder personage voelt en denkt, zonder dat er te veel woorden worden gebruikt. Het tikken van de schaakklok, beelden van twijfelende vingers boven een schaakstuk en close-ups van geconcentreerde en soms gefrustreerde spelers zorgen ervoor dat het altijd spannend blijft om te kijken. Hierdoor is schaken door The Queen’s Gambit niet langer een stoffige, nerdy denksport, maar een interessante en stijlvolle hobby.

0 Shares:
You May Also Like
Lees verhaal

Exclusief interview met Elzo Durt

Met dit interview maak ik kennis met de kunstenaar achter de albumcovers. Hij heeft een mythische, mystieke vibe; psychedelisch en af en toe een beetje duister.